Generaal Eenoog is de bijnaam van Karel van der Heijden, omdat zijn ene oog eruit werd geschoten in 1877, Atjeh.

Van die man schreef ik een biografie.
Komt u naar een boekpresentatie?

Er is een merkwaardig schilderij van dat uitschieten gemaakt, dat in Nederland een plaats kreeg op de wereldtentoonstelling in 1883, Amsterdam. Dan is Van der Heijden wat hij zijn hele verdere leven zal blijven: een volksheld. Waar hij kwam, juichten de mensen. Omdat hij de Atjeh-oorlog had gewonnen.
Zei iedereen. In de kranten stond het ook. Dus dan moest het wel waar zijn.
Ik ben het allemaal nagegaan toen ik de biografie schreef en ik dacht er het mijne van:

  • Nederland wilde wel heel graag Van der Heijden als held koesteren, waarom was dat toen eigenlijk zo belangrijk
  • Willem III leek openlijk partij te kiezen voor zijn generaal, hoe deed hij dat als koning zijnde
  • Het debat over Atjeh duurde en duurde, jaar in en jaar uit, en hoe was dat toen, de verhouding tussen Den Haag en Indië

Bioscoop

Het leven van Karel van der Heijden laat zich zo verfilmen voor de bioscoop. Hij tekent voor het Oost-Indische Leger en groeit uit van niks naar de top van luitenant-generaal. Dus hij is een self made man, in de praktijk leert hij het militaire vak. De gewelddadige expedities. Het strategische denken. Omgaan met superieuren als de gouverneur-generaal.

  • Hij trouwt twee keer
  • Vrijmetselaar
  • Vermoedelijk Indisch
  • Gouverneur van Atjeh
  • Commandant van Bronbeek
  • Favoriet van het koningshuis
  • Hij overleeft een zoon en moet diens postume onderscheiding in ontvangst nemen.

Hij begon met niets en eindigde met roem en aanzien, en het diepe verdriet om zijn zoon. Wat een dramatisch leven. En dat staat allemaal in de biografie die ik van hem schreef. Ook zijn vijanden laat ik aan het woord.

Boeiend

Voor mij is Van der Heijden boeiend omdat ik door hem de tijd van toen beter leerde kennen. Hij maakte deel uit van de grote Borneo-oorlogen, nog voor de Atjeh-oorlog. Ook daar was hij aanwezig. In Atjeh werd hij uiteindelijk gouverneur, en daar ontpopte hij zich als een fascinerende brievenschrijver. Ik vond drie dikke pakken terug in een archief. Heerlijk om uit te citeren.

Maar hoge bomen vangen veel wind.
Uiteindelijk kwam Van der Heijden met ontslag in Nederland.   En hier begon zowel de verering als een anti-Van der Heijden debat, dit op regeringsniveau.
Dus Van der Heijden weer in de pen.  Gevolg: een nationale rel. Verbijsterend zo hard en vals als er toen naar elkaar werd uitgehaald. En het volk bleef juichen: “Kareltje, Kareltje’ riepen de mensen.

(tekst gaat door onder video)

Een zijlijn in de biografie is de behandeling van dwangarbeiders te Atjeh, en wel door de kapitein Kauffmann. Ik heb zijn foto, een man die in zijn eigen integriteit gelooft. Ook hij publiceerde het een en ander toen hij zich aangevallen voelde. Daar geef ik natuurlijk aandacht aan.
Maar Karel van der Heijden staat centraal en de wereld om hem heen. Die wereld was Indië, Atjeh, en in Nederland Den Haag en daarna Bronbeek. Steeds vroeg ik me af: hoe was het daar toen? En nu kan ik dat aan u vertellen.

Kom ook naar de presentaties

Wanneer u benieuwd bent naar het leven van de generaal, wanneer u denkt hoe was het toen in Indië,  en hoe keek Nederland ernaar,
kom dan naar een van de boekpresentaties.

Deze maand ga ik een paar boekpresentaties geven en steeds geldt: vol is vol. Wilt u dan een gesigneerd boek kopen, dan krijgt u van mij een glanzende cadeaufoto van de generaal.
Van te voren even mailen en afstemmen.

Donderdag 22 januari 2026: Den Haag
17:30 tot 18:30 | Centrale Bibliotheek, Podium B (5de verdieping)
Kosten: gratis
Den Haag is de stad van generaals uit het oude Indië. Zij woonden hier, korte of langere tijd. Dat geldt ook voor generaal Van der Heijden. In 1881 arriveerde hij als controversiële officier uit de Oost. Kom naar de lezing van het Haags Gemeentearchief over het fascinerende levensverhaal van de tijdelijke Hagenaar generaal Karel van der Heijden (1826-1900).
Meer lezen en opgeven: klik hier en lees verder (u gaat dan naar de website van de bibliotheek Den Haag) Wilt u een gesigneerde biografie, laat het me dan tevoren weten.

Zaterdag 24 januari 2026: Arnhem/Bronbeek – opgeven tot en met donderdag 22 januari 2026
1400-1700 uur – Indische Zaal
Met speciale gast: Maarten Fornerod (IGV) over het zoeken en vinden van militaire voorouders. Daarna lezing over generaal Van der Heijden, de tweede commandant van Bronbeek. Bij zijn benoeming was hij een beroemd man in Nederland. Hoe trof hij Bronbeek aan en welke beslissingen nam hij? Hij bleef de krantenkolommen halen, maar niet altijd gunstig.

Generaal Eenoog. ISBN 9789464566055 – 288 pag. prijs 29,99

Zaterdag 31 januari 2026: Breda/ Stichting Arjati
1400-1600 uur
Indisch museum Selamanya di dalam hatiku
Joseph Poelaertstraat 1
4827 EL Breda

Een middag bij de Stichting Arjati, in de KNIL-stad van het Zuiden. Lezing over de merkwaardige levensloop van generaal, over het KNIL van zijn tijd en wat daarvoor belangrijke bronnen van informatie zijn. Opgeven is handig en verstandig, uw mail komt dan bij mij terecht.

Wilt u een gesigneerde biografie, laat het me dan tevoren weten.

Boekpresentatie

"*" geeft vereiste velden aan

Naam*