Hoe Asimah (7) opeens verdween, Soerabaja 1919

Asimah was een meisje zoals veel andere meisjes, ze hield van buiten spelen, van haar mooie armbanden en ze vertrouwde op de buurvrouwen.
Op 6 december 1919 verdween ze. Moeilijk detail: ze droeg haar gouden armbanden ter waarde van 350 gulden. Dan hou je je hart al vast. En terecht.
Haar vader loofde een beloning uit van 500 gulden.
We zijn in Soerabaja.

Wat een schok moet dat zijn geweest. Ook al staan de kranten in die tijd vol met moord en doodslag. Ik bladerde door de maanden en dacht, er gaat geen week voorbij zonder moord, wat een tijd, wat een onrust.
En dat terwijl het jaar ervoor de Eerste Wereldoorlog eindigde. De Volksraad trad aan. Het ergste van de Spaanse Griep leek voorbij te zijn. Een tijd waarin menigeen liever naar de toekomst dan naar het verleden keek.
Misschien kwam roerige het door de overgangstijd; Indië veranderde, in de Volksraad zaten nu ook Indonesiërs, een teken aan de wand.
De geschiedenis bewoog naar de moderne tijd, maar wat bleef en altijd blijft, is het menselijk verhaal.

Juwelen

De zaak van Asimah viel op.
Zeven jaar.
En geadopteerd door ‘de ‘Bombayer Desay, Kampoeng Noorbeek’, een man uit India dus.
Overladen met dure juwelen, een prinsesje voor haar vader.
Wat gebeurt er, een van de juwelen duikt op in een pandjeshuis. De vrouw die de ketting aanbod, werd aangehouden. Ze zei dat deze ketting een geschenk van haar eigen vader was geweest. Bij deze man werd geleidelijk duidelijk wat zich had afgespeeld.

• Van den halsketting wist hij niets af maar scherp verhoor vertelde hij dat zijn dochter op Maan- dag. 3 December jl. met een kinderlijkje, in een koffer geborgen, bij hem thuis was gekomen.

• Aanvankelijk zeide hij haar daarmede niets te maken te willen hebben, doch gaf later toestemming om het lijkje in de privaat te werpen: er werd naar gezocht en het lijkje werd gevonden zonder hoofd.

• De vrouw werd opnieuw aan een verhoor onderworpen en bekende thans het kind, tezamen met een huisgenoote te hebben vermoord en beroofd. Zij woonde vlak naast den pleegvader van het kind en zag het nagenoeg elken dag in de nabijheid spelen.

• Veel van haar kleedingstukken en sieraden had zij verpand, waarom het plan in haar rijpte om het meisje af te maken en te bestelen: zij sprak daarover met haar huisgenoote, die onmiddellijk voor het plan te vinden was.

Asimah, uit het Weekblad voor Indië.

Zo gebeurde het. Asimah wandelde langs het huis van de buurvrouwen die het meisje wurgden. De juwelen werden beleend door de ‘hoofddaderes’, die tegenover de vriendin thuis loog dat ze onderweg een aantal juwelen was verloren.
De aanwezigheid van het lichaam vormde een probleem. Nu komen gruwelijke details:

• Maandag 8 December jl., besloot zij het lijkje bij haar vader, die te Kalisossok woont, te verstoppen en wilde het voor het vervoer in een koffer doen, welke echter te klein bleek te zijn, waarom zij zij met den koffer, waarin zich thans het in stukken er het hoofd en de armen van afsneed.

• Vervolgens stapte zij met den koffer, waarin zich thans het in stukken gesneden lijkje bevond, in een kossong en reed daarmede naar haar vader te Kalisossok, die weigerde het lijk bij zich in huis te nemen: op haar herhaald aandringen stond hij echter ten slotte toe, dat het lijkje in de privaat zou worden gegooid.

• Het hoofd kon er niet meer in, waarom zij besloot dat in de privaat van één der afwezigen te werpen.

Vader

Het Weekblad voor Indië publiceerde foto’s van de vrouwen ‘voor wie de galg haast nog te goed is.’ Dat stond erbij. Ze hadden inmiddels bekend.
Op een dergelijke misdaad stond inderdaad de doodstraf.
Hiermee was het verhaal nog niet af. Het voorgaande is ontzettend, nu komt het hartverscheurende. Daarover schreef De Preanger-bode, begin 1920.
De vader is de ‘Britsch-Indischen-Hindoe N.R. Disay’, de buurvrouwen zijn de twee Javaanse vrouwen Watini en Arminah. De krant vertelt dat de vader in de dood van zijn dochtertje wil berusten – ‘als zijnde haar lotsbestemming’- maar er was te veel bijkomende pijn voor hem: dat in stukken snijden, dat hij haar zo had moeten begraven, en dat alles door gebrek aan inzet bij de kampongpolitie. Hij had daar mannen gewaarschuwd, een premie uitgeloofd, vragen gesteld – en op hem werd geen acht geslagen. Misschien zat er ook zelfverwijt bij, hoe onterecht ook.

• Het was op Zaterdag, 6 December, zoo ging hij verder, dat hij ’s middags om één uur thuis kwam en zijn kind miste; den volgenden morgen zou hij met haar naar Madioen zijn gegaan, omdat het kind behoefte had aan andere lucht.

• Asimah was gewoon bij de buren te spelen, Watini en Arminah, die haar steeds aanhaalden en haar op een dag, toen zij, in plaats van zware, gouden armbanden, lichtere droeg, vroegen, waarom zij toch niet die andere armbanden om haar polsen had; thuis gekomen, smeekte zij kaar vader de zware, gouden armbanden weder te mogen dragen.

• De vader gaf toe.

• Het was zijn eenig kind!

Ja, kassian ook die vader. Waarschijnlijk alleenstaand, van een moeder is geen sprake. Hij zoekt zijn recht via de krant en hoopt dat er een rechtszaak komt over de inzet van politie, hij wil getuigen – hij wil en wil. Maar hij is een man vol verdriet, wanhopig ook.
Het verhaal bleef bij me hangen, door die contrasten. Die liefdevolle vader. Die slechte buurvrouwen. Dat jonge meisje. Het deed me gewoon een beetje pijn. En ik dacht, hoe kwetsbaar zijn we toch in ons bestaan, hoe snel kan het menselijk verhaal verdwijnen in de grote geschiedenis.

Praat met mij
Als u over familie in de oude Indische tijd schrijft, dan heeft u structuur nodig en kennis van de historie. Zo wordt uw verhaal beter en interessanter om te lezen. Werkt u aan zo’n verhaal? Praat dan met mij:

• voor vrijblijvend advies over historische bronnen, zodat u meer informatie vindt
• over de opzet van uw project, zodat u het meteen goed aanpakt, dat scheelt enorm veel tijd en hoofdpijn
• maak een afspraak voor telefonisch overleg via mijn digitale kalender: klik hier en kijk hoe dat gaat.

Wanneer er een nieuw artikel verschijnt, mail ik een berichtje aan degenen die zich hebben ingeschreven. Dan hoeft u niet te zoeken. Inschrijven kan door op het plaatje te klikken. Dan krijgt u meteen een ebook cadeau: Hoe begin ik? 5 gouden tips waarmee het altijd lukt