Chineesche Broedertjes is vermoedelijk de naam voor een bepaald type koekjes. Er gaat veel suiker in en twee eieren, afkomstig van eenden. En ook nog twee eieren van kippen. Rond 1901 begreep iedereen waarom.

En nu niet meer, vermoed ik.

Kent u dat verlangen, van o kon ik dit of dat nog eens eten? Ik voel dat als ik oude kookboeken doorblader. Hoe ouder, hoe beter. Dan zie je recepten waarvan je denkt: wat.is.dat.
Dat heb ik dus met Chineesche Broedertjes.

Kookboek

In dat klassieke kookboek vond ik het recept. De titel is: Groot nieuw volledig Indisch kookboek Van Goor Zonen: Den Haag/Brussel, [zonder jr, eerste dr. 1902] De schrijfster is nog steeds een bekende naam: mevrouw J.M.C. Catenius-van der Meijden. Intimi mochten Koba zeggen.

Recept
Hier is het recept voor Chineesche Broedertjes:
Twee eendeneieren, 2 eetlepels legèn, 2 pond meel, 2 kippeneieren, een paar lepels boter, 4 lepels witte suiker, 1 kopje legèn, was.

  • De eendeneieren worden met de twee lepels legèn tot wit schuim geklopt; daarna worden de kippeneieren goed geklopt en het meel en de boter er door geroerd, daarna ook de suiker en het kopje legèn.
  • Wanneer met dit beslag goed heeft gemengd, laat men het, liefst in de zon, een paar uur rijzen.
  • Vervolgens neemt men eenige Chineesche theekopjes, die men met gesmolten was en boter bestrijkt en met dit beslag voor ¾ vult, waarna men het nog een uur in de kopjes laat rijzen. Men bakt ze in een over (of penggorèngan) met éérst van onderen, daarna van boven vuur.

Van koken heb ik weinig verstand, dus ik kan niet bedenken of dit een moeilijk recept is. Het is kort, dus dan moet de kok misschien ervaren zijn. Wat legèn is, weet ik niet en zelfs Google laat me hier in de steek. Zijn eendeneieren overal te koop?  En dan is er nog de vraag, waarom dit nu juist heet zoals het heet. Chineesche Broedertjes. Mevrouw Catenius is helaas niet meer, ze stierf in 1926. Nog geen honderd jaar geleden, pas een paar generaties terug.

Taart

Ook vond ik recepten voor Chineesche pasteitjes. Eerder, in een KNIL-kookboek stonden de Javaansche poffertjes. Gerechten met een zweem van etniciteit.
Wij hebben in Nederland alleen iets als Arnhemse Meisjes, maar dat heeft weer weinig met etniciteit te maken.
Mevrouw Catenius geeft ook een algemene ‘Koningstaart’, voor de eerste drie vorsten en (nu kijk ik in de kookboek-editie van 1942) twee geweldige vorstinnen-taarten:

1174 Koningin Wilhelmina-taart
Een half pond witte en 1/2 ons bruin geroosterde amandelen, 6 eiwitten, 1/2 pond witte suiker (voor de witte amandelen) en 1/2 ons witte suiker (voor de bruine amandelen), 9 eierdooiers, waarvan 6 voor de witte en 3 voor de bruine amandelen, 4 lepels aardappelmeel, 6 eiwitten, 1/2 ons gestampt geroosterd brood, een groot glas wijn, boter, oranje, rood en wit suikerglazuur.

  • De witte amandelen worden met de witte suiker fijngestampt en met drie eiwitten fijngewreven; de bruine amandelen worden eveneens met de suiker en drie eiwitten op dezelfde manier bewerkt.
  • Door de witte massa roert men zes, door de bruine drie eierdooiers, goed schuimend. Nu roert men in de witte massa het aardappelmeel en het geklopte wit van de zes eieren.
  • Dit beslag wordt vervolgens in twee helften verdeeld, waarvan de eene wit blijft en de andere helft oranje wordt gekleurd. (Zie goede kleuren recept No. 1007).
  • Door de bruine massa roert men drie tot sneeuw geklopte eiwitten, in oranjebloesemwater gedrenkt broodkruim en rood karmijnkleursel.
  • Men bakt nu deze massa in een hoogen taartenvorm (springvorm) inde volgende lagen: de onderste rood, de midden laag wit, de bovenste laag oranje. De vorm wordt in een matig verwarmden oven geplaatst.
  • Als de taart goed gaar is, dan laat men haar bekoelen en glaceert ze, bovenop, met oranjeglazuur, waarop men, als dit droog is, met wit spuitglazuur de letter W met een kroon daarboven, stelt.

Koningin Emma, 1866 (Rijksmuseum)

1175 Koningin Emma-taart
Een taartkorst met opstaanden rand. (Zie No. 1151 en 1152), in marasquino gedrenkte biscuits, frambozen- of marasquino bavaroise (No. 1262) of vanille-vla, geslagen room, suikerglazuur.

  • De taartkorst wordt eerst doorbakken; hierin doet men een laag room- of vanille-vla, daarop den marasquino gedrenkte biscuits; dan bakt men de taart ongeveer ¼ uur in den licht verwarmden oven, maar zorgt daarbij dat de biscuits niet bruin zijn gebakken.
  • Vervolgens doet men op de biscuit een laag bavaroise en een laag geslagen room en versiert de taart, hier en daar, met figuren van suikerglazuur.
  • De taart mag dan niet meer in den oven.

Vragen om over te mijmeren:

  • Het is een puzzel wat voor oven hier nodig is om hetzelfde effect te krijgen. Gas, toen al? Of houtskool?
  • Anno 1942 was koning-moeder Emma nog steeds een naam van betekenis en dat terwijl ze in 1934 bevorderd werd tot heerlijkheid. In het tv-loze tijdperk kwam zulk nieuws volop in de kranten en tijdschriften, en velen waren geraakt. Emma was zeer geliefd in Indië; ook vanwege haar werk voor de tuberculosebestrijding, deze taart werd vast op haar verjaardag op 2 augustus gemaakt. Wilhelmina was jarig op 31 augustus, van oudsher de koninginnedag.
  • Wilhelmina is anno 1942 al heel lang koningin der Nederlanden, ze werd in 1898 ingehuldigd.
  • Deze vierde druk verscheen in 1942, wat een jaar, in het sombere licht van de oorlog, hoe zou dat toen geweest zijn

Misschien reken ik mezelf rijk met de herinneringen, maar weet er nog iemand iets over deze recepten?

Praat met mij
Als u over familie in de oude Indische tijd schrijft, dan heeft u structuur nodig en kennis van de historie. Zo wordt uw verhaal beter en interessanter om te lezen. Werkt u aan zo’n verhaal? Praat dan met mij:

  • voor vrijblijvend advies over historische bronnen, zodat u meer informatie vindt
  • over de opzet van uw project, zodat u het meteen goed aanpakt, dat scheelt enorm veel tijd en hoofdpijn
  • maak een afspraak voor telefonisch overleg via mijn digitale kalender: klik hier en kijk hoe dat gaat.

Wanneer er een nieuw artikel verschijnt, mail ik een berichtje aan degenen die zich hebben ingeschreven. Dan hoeft u niet te zoeken. Inschrijven kan door op het plaatje te klikken. Dan krijgt u meteen een ebook cadeau: Hoe begin ik? 5 gouden tips waarmee het altijd lukt

gratis ebook